Kafes Kiriş Köprü İmalatı ve Montajı

İş

Bir su geçişi üzerine kurulan köprü için kaynaklı yapma kesitli iki kafes kiriş. Kirişler atölyede imal edildi, sahaya markalı sevk edildi ve betonarme mesnetlere mobil vinçle oturtuldu. Fotoğraflar kaldırma anını, mesnede oturmayı ve iki kirişin paralel dizilişini gösteriyor.

Üstü açık kafes: neden bu biçim

Kirişlerde üst başlıklar arasında çapraz bağlantı yok — yani bu bir üstü açık (deck type) kafes düzeni. Tercih estetik değil geometrik bir zorunluluktan doğar: geçişin üzerinde sınırlı bir gabari varsa, yani üstten bağlantı yapacak yükseklik yoksa, kirişler yalnız tabliye düzleminde birbirine bağlanır.

Bunun mühendislik bedeli vardır. Üstten bağlanmış bir kafeste üst başlık, çapraz düzlem sayesinde yanal burkulmaya karşı tutulur. Üstü açık düzende o tutma yoktur; üst başlığın yanal dayanımı dikmeler ve tabliye bağlantısı üzerinden, yarı-rijit bir yay gibi sağlanır. Bu yüzden üst başlık kesiti çoğu zaman yalnız eğilme hesabının istediğinden daha güçlü seçilir.

Mesnet: işin gerçek hassas noktası

Kafes kirişin kendisi atölyede kontrollü koşulda üretilir; işin toleransı dar olan kısmı mesnetlerdir. Betonarme mesnetlerin kotu, aralığı ve mesnet plakalarının düzlemi beton dökülürken belirlenir ve sonradan ayarlanması zordur.

Bu yüzden sıra şudur: mesnetler tamamlandıktan sonra gerçek ölçü alınır, kiriş uzunluğu ve mesnet detayı o ölçüye göre kesinleştirilir. Projedeki nominal açıklığa göre üretip sahaya götürmek, birkaç santimetrelik farkın bütün montajı durdurması demektir — ve köprü montajı çoğu zaman geçişin kapatıldığı dar bir pencerede yapılır.

Mesnet ayrıca hareket bırakmak zorundadır. Çelik ısındıkça uzar; kiriş iki ucundan da rijit bağlanırsa bu uzama mesnetleri zorlar. Bir uç sabit, diğer uç kayıcı çözülür.

İki kirişin birlikte çalışması

Son karede iki kirişin paralel durduğu ve aralarında tabliyenin yerini alacak boşluğun bırakıldığı görülüyor. Kirişler ancak tabliye ve enine bağlantılar takıldıktan sonra tek bir taşıyıcı gibi davranır; o ana kadar her biri kendi düzleminde ayrı bir elemandır.

Montaj sırasının mantığı buradan çıkar: kirişler yerine alınır, geçici olarak yanal desteklenir, enine bağlantılar ve tabliye kurulur, ancak ondan sonra geçici destekler alınır. Sıra bozulursa tek başına duran narin bir kiriş rüzgâr ya da montaj yükü altında yanal burkulabilir.

Boyama neden sahada değil atölyede

Kirişler sahaya boyalı geliyor. Köprü çeliği ömrünü açık havada, çoğu zaman su yüzeyinin hemen üstündeki nemli bir mikro iklimde geçirir; yüzey hazırlığı bu yüzden boyanın kendisinden daha belirleyicidir. Kumlama ve kat kalınlığı kontrolü atölyede ölçülebilir koşulda yapılır, sahada yapılamaz.

Sahaya kalan iş yalnız birleşim bölgeleridir: kaldırma sırasında çizilen yerler ve bulonlu birleşimlerin çevresi rötuşlanır. Bu rötuşun atölye sistemiyle uyumlu olması gerekir — farklı bir boya, iki sistemin sınırında erken bozulma başlatır.

Künye

Köprünün türü, yeri, açıklığı ve tarihi firma teyidiyle künye tablosuna işlenecek. Fotoğraflardan okunabilen taşıyıcı sistemi ve montaj yöntemini anlattık.