Bentonit Tank İmalatı

Kullanım alanları

Bentonit tankları, kazı sırasında kuyu ya da hendek duvarını ayakta tutan bentonit süspansiyonunun hazırlandığı, bekletildiği ve geri kazanıldığı çelik hacimlerdir. Alıcılar zemin ve temel işleri yüklenicileri, altyapı müteahhitleri ve şantiye ekipmanı kiralayan firmalardır.

• Fore kazık şantiyeleri: kuyu açılırken ve beton dökülürken çamurun beslendiği ve geri alındığı depolama ve dinlendirme tankları.
• Diyafram duvar ve kesişen kazık: uzun panellerde büyük hacimli süspansiyon dolaşımı için seri bağlanan tank grupları.
• Tünel ve yatay sondaj: kazı akışkanının hazırlandığı karıştırma tankları ve ayırma ünitesine besleme yapan ara tanklar.
• Kum ayırma hattı: desander ve desilter ünitelerinin altına ya da yanına yerleşen, temiz ve kirli çamuru ayrı tutan bölmeli tanklar.
• Polimer çamur sistemleri: bentonit yerine polimer kullanılan şantiyelerde aynı tank mimarisi, farklı karıştırma düzeniyle.

Tank bir şantiyede haftalarca değil aylarca çalışır, sonra sökülüp bir sonraki şantiyeye gider. Tasarımın ana fikri budur: taşınabilir, tekrar kurulabilir ve saha koşullarında bakımı yapılabilir bir gövde.

Avantajlar ve sınırlar

Çelik bentonit tankı, şantiyede kazılan toprak havuz ya da geçici betonarme havuza göre üç konuda üstündür: hacim kesindir ve kaçak yoktur, tank kamyonla gelir ve kurulum beklemesi olmadan çalışmaya başlar, iş bitince taşınır ve bir sonraki projede kullanılır. Bölme duvarları ve taşma hatları çamurun dinlenmesini ve kabaca ayrışmasını tankın içinde başlatır.

Bu üstünlüklerin bedeli de var. Tek tank boyutu karayolu gabarisiyle sınırlıdır; büyük şantiyelerde hacim birden fazla tanka bölünür ve tanklar arası hortum ya da boru bağlantısı planlanır. Tank tabanı düz oturmayan zeminde kısmi mesnetlenir; oturma yerinin tesviyesi şantiyenin sorumluluğundadır. Çok uzun süre aynı noktada duracak ve taşınmayacak bir tesis için betonarme havuz ekonomik olabilir.

Mühendislik yaklaşımı

Tank gövdesini boyutlandıran girdi, bentonit süspansiyonunun hidrostatik basıncıdır; süspansiyonun yoğunluğu suyun üzerinde olduğu için aynı yükseklikte su tankından daha yüksek duvar yükü doğar. Dikdörtgen gövde şantiyede yan yana dizilmesi ve kamyona sığması bakımından tercih edilir, ama düz duvarlar eğilmeye çalışır; bu yüzden dış yüzeyde yatay ve düşey takviye profilleri belirli aralıkla gövdeyi sarar.

Tasarımı belirleyen başlıca kararlar:

• Gövde ve takviye: sac kalınlığı ve takviye aralığı dolu tank yüküne göre, alt şasi ise boş tankın vinçle kaldırılması ve kamyonda bağlanması senaryosuna göre belirlenir.
• Bölmeleme: kirli çamurun girdiği bölme ile temiz çamurun çekildiği bölme arasında taşma duvarı; duvar yüksekliği dinlendirme mantığına göre seçilir.
• Taban geometrisi: çökelen kumun boşaltılabilmesi için eğimli taban ya da alt tahliye vanası; tam temizlik için adam giriş kapağı ya da açık üst.
• Bağlantılar: pompa emiş ve basma nozulları, kum ayırıcı besleme ve dönüş hattı, taşma ve tahliye çıkışları; hortum kelepçesine ya da flanşa uygun ağızlar.
• Erişim: merdiven, üst platform ve korkuluk; açık üstlü tanklarda düşmeye karşı korkuluk şantiye iş güvenliği kurallarının gereğidir.

Çelik elemanların hesabı Eurocode 3 (EN 1993) mantığıyla, kaynaklı imalat TS EN 1090 esaslarıyla yürütülür; sahaya özgü rüzgâr ya da zemin koşulu yoksa tank kendi ağırlığı ve sıvı yükü dışında başlıca ek yükleri kaldırma ve ekipman yükleridir.

Proje aşamaları

1. İhtiyaç tanımı: toplam süspansiyon hacmi, tank adedi, bölme düzeni, mevcut pompa ve hortum bağlantı ölçüleri, şantiye yerleşimi ve kamyon erişimi.
2. İmalat resmi ve onay: gövde açınımı, takviye planı, nozul ve mapa yerleşimi, kaplama tarifi; onayınız gelmeden sac kesilmez.
3. Kesim ve büküm: sac plazma kesim, kenar bükümleri ve takviye profillerinin boyunun kesilmesi.
4. Kaynaklı montaj: taban, duvarlar, bölme duvarları ve takviyeler puntalanır, ölçü kontrolü sonrası tam dikiş kaynak; mapa ve ayaklar şasiye kaynaklanır.
5. Su testi: tank su ile doldurulup bekletilir, dikişler gözle ve seviye takibiyle kontrol edilir.
6. Yüzey işlemi: kumlama, epoksi astar, dışta şantiyede görünürlük için renkli son kat; içte kalın film epoksi.
7. Sevkiyat: tank kamyon ya da tır ile Türkiye geneline gönderilir; sahada indirme ve bağlantı kapsamı ile teslimat koşulları teklifte belirlenir.

Malzeme ve yüzey işlemi

Gövde ve takviyelerde genel yapı çeliği S235JR ya da S355JR (TS EN 10025) kullanılır. S355 aynı yükte daha ince sac ve daha hafif tank demektir; şantiyeden şantiyeye taşınan bir ekipmanda hafiflik nakliye ve vinç maliyetine doğrudan yansır. Mapalar ve pimler yük etiketli, kaldırma yönü belli olacak biçimde tasarlanır.

Bir bentonit hattındaki üç tank görevi farklı iç donanım ister:

Yüzey koruması iki ayrı ortama karşıdır. Dış yüzey şantiye atmosferine ve mekanik darbeye açıktır: kumlama sonrası epoksi astar ve poliüretan ya da alkid son kat, çoğunlukla dikkat çekici bir renkte. İç yüzey hafif alkali ve aşındırıcı süspansiyonla temas eder; kalın film epoksi astar korozyonu geciktirir ve temizliği kolaylaştırır. Sıcak daldırma galvaniz bu ürün için tipik değildir; kaynaklı kapalı gövdede galvaniz banyosu ve sonraki saha kaynağı uyumsuzdur.

Standartlar ve yönetmelik

Kaynaklı çelik imalat için TS EN 1090, malzeme için TS EN 10025 esas alınır. Kazık ve diyafram duvar uygulamasında süspansiyonun yoğunluk, viskozite ve kum içeriği gibi özellikleri özel jeoteknik uygulama standartlarına ve proje şartnamesine göre kontrol edilir; tank bu değerleri belirlemez, onların sağlanacağı hacmi sunar. Bu bölüm bilgilendirme amaçlıdır; şantiyeye özgü gereklilikler ilgili yönetmelik maddelerine ve proje şartnamesine göre belirlenir.

Fiyatı etkileyen faktörler

• Toplam hacim ve tank adedi; gabari nedeniyle bölünme
• Malzeme sınıfı (S235 ya da S355) ve sac kalınlığı
• Bölme sayısı, taşma duvarı ve eğimli taban gibi iç düzen
• Nozul, vana, flanş ve hortum ağzı sayısı
• Merdiven, platform ve korkuluk kapsamı
• İç ve dış kaplama sistemi
• Nakliye mesafesi ve indirme için sahada vinç ihtiyacı
• Saha bağlantı ve devreye alma desteğinin kapsamda olup olmaması

Teklif için istenen toplam hacmi, tank adedini, mevcut pompa ve hortum bağlantı ölçülerini, varsa yerleşim krokisini ve teslim adresini göndermeniz yeterlidir; kalan detayları birlikte netleştiririz.